X
تبلیغات
oloom-box - علوم تجربی-سال سوم راهنمایی- شیمی
آموزشی-علمی

مدل اتمي تامسون (كيك كشمشي، مدل هندوانه اي يا ژله ميوه دار)

1- الكترون با بار منفي، درون فضاي ابرگونه با بار مثبت، پراكنده شده اند.

2- اتم در مجموع خنثي است. مقدار با مثبت با بار منفي برابر است.

3- اين ابر كروي مثبت، جرمي ندارد و جرم اتم به تعداد الكترون آن بستگي دارد.

4- جرم زياد اتم از وجود تعداد بسيار زيادي الكترون در آن ناشي مي شود.

 

مدل اتمی تامسون

 

مدل اتمی تامسون

  مدل اتمي رادرفورد: اتم هسته دار

 

مدل اتمی رادرفورد

رادرفورد با آزمايش بمباران ورقه نازك طلا با ذره هاي آلفا مدل اتم هسته دار را ارائه داد.

    رادرفورد ورقه نازكي از طلا را بوسيله اشعة آلفا بمباران كرد. انتظار داشت تمامي اشعه آلفا از سطح نازك طلا عبور كند (طبق مدل اتمي تامسون) اما با كمال تعجب ديد:

1- دسته اي از اشعه ها بدون انحراف عبور كردند (بيشترين درصد اشعه)

2- دسته اي اشعه ها با انحراف عبور كردند (درصد كمي)

3- دسته اي از اشعه ها بازگشت پيدا كردند (درصد بسيار كم)

·   انحراف و بازگشت آلفا در واقع نشان داد كه در اتم هاي بارهاي مثبت متمركز هستند: (رد نظريه تامسون كه بارهاي مثبت را فضا ابرگونه و پراكنده فرض كرده بود.)

·        انحراف به علت عبور از نزديكي هسته (بار مثبت اتم)

·        بازگشت در برخورد با هسته (هسته اي كوچك با جرم بسيار زياد.)

 

 

q   نتايج آزمايش رادرفورد: 1ـ بيشترين حجم اتم فضاي خالي است 2ـ بارهاي مثبت متمركز هستند (نه پراكنده) يعني وجود ميدان الكتريكي قوي در اتم را نشان مي داد. 3ـ اتم هسته ی  كوچك و جرم بسيار زياد دارد.

·        كشف پروتون

دومين ذره كشف شده پروتون نام گرفت.

    تامسون و ساير دانشمندان به دلايل زير به اين نتيجه رسيده بودند كه در اتم علاوه بر الكترون، بايد ذره اي با بار مثبت نيز وجود داشته باشد.

1- اتم ها از نظر الكتريكي خنثي هستند. پس براي خنثي كردن بار منفي الكترون بايد ذره اي با بار مثبت در اتم وجود داشته است.

2- الكترون ها ذره اي بسيار سبك هستند و اين واقعيت نشان مي دهد كه در اتم ها بايد ذره يا ذره هايي با جرم بسيار بيشتر وجود داشته باشند تا وجود آنها سنگين تر بودن اتم نسبت به الكترون را توجيه كند. پروتون ذره اي با بار نسبي 1+ (الكترون بار نسبي 1ـ) و جرمي 1837 بار سنگين تر از جرم الكترون است.

 

  ·        كشف نوترون

·        رادرفورد وجود ذره ديگري در اتم را كه خنثي بود حدس زد.

·   او گفت كه در اتم هيدروژن يك پروتون و در اتم هليم دو پروتون وجود دارد. پس بايد جرم هليم دو برابر جرم هيدروژن باشد. اما اين طور نبود (بلكه جرم هليم چهار برابر جرم هيدروژن مي باشد.) او گفت پس بايد ذره ديگري در كار باشد. كه جرم آن حدوداً نزديك به جرم پروتون است و اما در بار اتم نقشي ندارد (يعني خنثي است)                                                                

اما چادويك با آزمايش (* بمباران Be (برليم) توسطه اشعه α) پي به وجود نوترون برد و آن را كشف كرد.

·         كشف عدد اتمي (Z)

موزلي با مطالعه اشعه ايكس توليد شده (در لامپ اشعه x) و بررسي فركانس اشعه ايكس توليد شده، متوجه شد فركانس اشعه X با افزايش جرم اتم افزايش مي يابد. سپس مقدار كل بار مثبت درون هسته هر اتم را  حساب كرد. از تقسيم مقدار كل بار مثبت هسته (Q) بر بار الكتريكي يك پروتون  تعداد پروتون هاي درون هسته هر اتم را پيدا كرد.

 

    تعداد پروتون = عدد اتمي = Z                                  

   مقدار كل بار مثبت هسته = Q

   بار الكتريكي پروتون

از آن جايي كه اتم ذره اي خنثي است. بنابراين تعداد الكترون ها نيز از روي عدد اتمي (Z) مشخص مي شود. از روي عدد اتمي مي توان نوع عنصر را معين كرد.

در واقع ماهيت هر عنصر به عدد اتمي (Z) آن بستگي دارد.

يعني اتمي كه داراي 6 پروتون و 6 الكترون باشد كربن است.

جرم يك اتم به تعداد پروتون و نوترون درون هسته آن بستگي دارد. (از جرم الكترون بعلت ناچيزي صرف نظر مي كنيم)

از اين رو به مجموع تعداد پروتون و نوترون يك اتم عدد جرمي مي گويند و به A نمايش مي دهند.

 

 

 

 

                                                                         

 اندازه گیری جرم:

جرم اتم ها را با دقت بسيار زيادي با دستگاهي بنام طيف سنج جرمي اندازه گيري مي كنند. به كمك اين دستگاه معلوم شده كه جرم همه اتم هاي يك عنصر يكسان نيست.

    از آن جائيكه تعداد پروتون ها در همه اتم هاي يك عنصر يكسان است پس تفاوت در تعداد نوترون است (و اين يعني مفهوم ايزوتوپي)

در واقع ايزوتوپ ها  اتم هاي يك عنصر هستند كه عدد اتمي (Z) يكسان و عدد جرمي (A) متفاوت دارند.

 

نكته: هيدروژندارای سه ایزوتوپ است. هيدروژنتنها عنصري است كه نوترون   ندارد.

 

ایزوتوپهای هیدروژن

 

**مقايسه مدلهای اتمی تامسون و رادرفورد:

جدول اتمي تامسون و مدل اتمي رادفورد چه شباهت ها و چه تفاوت هايي با يكديگر دارند؟

شباهت ها :

‌1-در هر دو مدل اتم كروي شكل است.

2-در هر دو مدل الكترون داراي بار منفي است

3-هر دو مدل اتم خنثي است و هر دو به يك اندازه بار مثبت و منفي دارند 

  تفاوت ها:

1-در مدل تامسون، بار مثبت خمير كيك است. در مدل رادفورد، هسته در مركز اتم و عمده جرم اتم را تشكيل مي دهد.

2-در مدل تامسون اتم تو پر و سفت است اما در مدل رادفورد بيشتر حجم اتم را فضاي خالي تشكيل مي دهد.

3-در مدل اتمي تامسون، الكترون ها مانند كشمش درون خميري از بار مثبت پخش شده اند. اما در مدل اتمي رادفورد، هسته ي اتم به وسيله ي الكترون ها محاصره شده است. 


**مقايسه مدلهای اتمی رادرفورد و بور

مدل اتمی بور

مدل اتمي رادفورد با مدل اتمي بور چه شباهت ها و تفاوت هايي با يكديگر دارند؟

شباهت ها  :

1-در هر دو، هسته در مركز قرار دارد

2-در هر دو هسته داراي بار مثبت و الكترون داراي بار منفي است

3-حجم هسته ي اتم در مقايسه با حجم اتم بسيار كوچك است.

تفاوت ها:

درمدل اتمي رادفورد، هسته ي اتم به وسيله الكترون ها محاصره شده است، اما در مدل بور، الكترون ها در مدارهايي به دور هسته مي چرخند. 

 

------------------------------------------------------------------------------
                                           سؤال از متن فصل 2 :


1 – دانشمندان براي نمايش مولكول ها و تركيب هاي شيميايي از چه شيوه اي استفاده مي كنند؟

آن ها شيوه ويژه اي را بكار مي برند، به اين صورت كه نماد شيميايي عنصرهاي سازنده آن ها را كنار هم قرار مي دهند. به اين شيوه ي نمايش فرمول هاي شيميايي مي گويند. 

2 – پيوند كووالانسي چيست؟

 نوعي نيروي جاذبه است كه اتم ها را در يك مولكول محكم كنار هم نگه مي دارد.

 3 – تركيب مولكولي را تعريف كنيد؟

از كنار هم قرارگرفتن شمار زيادي از يك نوع مولكول ماده اي بدست مي آيد كه تركيب مولكولي گفته مي شود. 

 4 – چرا اتم به رغم داشتن الكترون و پروتون ذره اي خنثي است؟

زيرا تعداد الكترون ها و تعداد پروتون ها در هر اتم با يكديگر برابر است. 

 5 – تركيب هاي يوني چيست؟

مواد بسياري وجود دارد كه يون ذره هاي سازنده ي آن هستند. به اين مواد تركيب هاي يوني مي گويند. 
6 – در شبكه ي بلوري سديم كلريد يون هاي سديم و كلريد چگونه قرار گرفته اند؟

يون هاي سديم و كلريد در شبكه بلوري سديم كلريد بوسيله پيوندهاي قوي يوني بطور بسيار منظمي در كنار هم قرارگرفته اند.

 7 – محلول الكتروليت و غيرالكتروليت را تعريف كنيد؟

ماده اي كه محلول آن جريان برق را از خود عبور مي دهد الكتروليت و ماده اي كه محلول آن در آب جريان برق را از خود عبور نمي دهد، غيرالكتروليت نام دارد. 

8 – مواد رنگي شناساگر چيست؟

رنگ هاي خوراكي بسياري يافت مي شوند كه در اسيدها يك رنگ و در بازها رنگ ديگري دارند. به اين مواد رنگي شناساگر مي گويند. 

 

 

 

 

 

 

 

+ نوشته شده در  دوشنبه یازدهم آبان 1388ساعت 16:37  توسط دانشور  |